KLASZTORY MOŁDAWSKIE
I ańcuch klasztorów północnej Mołdawii, zawdzięczających swoje powstanie przeważnie fundacji hospodara mołdawskiego Stefana Wielkiego (1457-1504) i jego dowódców, stanowi jedyną w swoim rodzaju osobliwość w skali światowej. i;echą szczególną tych prawosławnych klasztorów są barwne freski na ścianach zewnętrznych. Powstały one prawdopodobnie dzięki średniowiecznemu zwyczajowi Uiomadzenia się całej ludności w dni świą-loczne wokół książąt lub panów feudalnych. Ponieważ świątynie nie mogły pomieścić wszystkich, ozdobiono freskami o tematyce religijnej również ściany zewnętrzne (Biblia pauperum - Biblia ubogich). Historycy sztuki porównują to malarstwo na ścianach zewnętrznych świątyń z freskami bazyliki św. Marka w Wenecji i katedry w Orvieto. Ikonografia fresków łączy motywy religijne (Sąd Ostateczny, Stworzenie świata) z ówczesnymi wydarzeniami historycznymi (oblężenie Konstantynopola). Mimo niszczącego działania atmosfery, rysunek i kolory fresków zachowały się do naszych czasów.

Sztuka budownictwa i malarstwa freskowego północnej Mołdawii ukształtowała się dzięki hojności hospodara Stefana Wielkiego, najwybitniejszego z władców Mołdawii, wodza, księcia i męża stanu. Po każdym zwycięstwie nad Turkami fundował on budowę nowego kościoła - łącznie wzniósł 44 świątynie i klasztory.
Putna powstała w latach 1466-1469. Tu pod ciężką ozdobną płytą kamienną, we wnętrzu świątyni spoczywa Stefan Wielki. Polecił on wybudować ten kościół po zwycięstwie nad Turkami w r. 1466.
W muzeum klasztornym znajduje się skarbiec, stare biblie, sprzęt kultowy, cenne szaty i wyszywane tkaniny.
Sucevi|a znajduje się na obrzeżu miejscowości o tej samej nazwie. Wybudowany w r. 1581 klasztor został ufundowany przez rodzinę księcia Movila. Jest otoczony czworobokiem murów obronnych z czterema narożnymi basztami. Zewnętrzne freski świątyni stojącej pośrodku dziedzińca są doskonale zachowane. W kolorystyce dominują czerwień Bordeaux i metaliczna zieleń. Freski z Sucevija przedstawiają życie świętych, cierpienia męczenników, raj oraz oblężenie Konstantynopola. Postacie o twarzach dawnych dostojników odziane są w stroje chłopów i bojarów owego czasu. W muzeum Sucevi(a oprócz przedmiotów kultu wystawiono również bogato wyszywane perłami oraz złotą i srebrną nicią pokrywy sarkofagów fundatorów Jeremiego i Simiona Movila. W świątyni znajduje się rzeźbiona ikona.
Moldovi;a powstała w latach 1532-1537 na polecenie księcia Piotra Raresa, syna Stefana Wielkiego. MoldoviJa jest klasztorem żeńskim. Doskonale zachowały się freski wykonane w ostatnim roku budowy. Na freskach przedstawione jest oblężenie Konstantynopola przez Per-: sów i Awarów w VII stuleciu. Zgodnie z legendą, oblężone miasto zostało uratowane dzięki ikonom Marii Panny. Architektonicznie świątynia jest utrzymana w typowo mołdawskim stylu, z przedsionkiem, nawami wejściową i główną oraz kopulą opartą na tamburze i kolumnach. Piotr Rares został pochowany w ufundowanej przez siebie świątyni. Obok ołtarza znajduje się obraz wotywny z portretem fundatora.
Humor znajduje się na końcu wsi o tej samej nazwie. Kościół stoi na pagórku i jest otoczony murami i płotami. Wieża wznosi się obok świątyni. Klasztor został wybudowany za panowania Piotra Raresa w r. 1530 z fundacji jego kanclerza, Teodora Bubuioga, a w pięć lat później ozdobiony freskami od wewnątrz i zewnątrz. Freski na ścianie południowej wyobrażają treść 24 strof „Pochwały Dziewicy Marii"; napisanej przez patriarchę Sergiusza z Konstantynopola. Przypisuje się jej ocalenie oblężonego miasta.

Voronef stoi na niewielkim wzgórzu i podobnie jak inne klasztory wpisuje się w krajobraz mołdawski. Klasztor został
/budowany w r. 1488 na polecenie Stema Wielkiego. Treść aktu fundacji widnieje w języku staro-cerkiewno-słowiańskim na zewnętrznej ścianie świątyni. Świątynia nosi cechy stylu mołdawskiego XV i XVI w.; jest zbudowana na planie krzyża, bizantyjska kopula wsparła jest mołdawskimi żagielkami, ma ostrołukowe portale i okna oraz gotyckie Miary i również gotycki portal do przedsionka.
We wnętrzu na ścianach widnieją sceny z życia Chrystusa, a także postacie Stema Wielkiego i członków jego rodziny. Interesujące są drewniane świeczniki, stalle z czasów Piotra Raresa (XVI w.) oraz złocone drzwi ikonostasu. Metropolita Grzegorz Rosca polecił rozbudować świątynię w r. 1547. W tym czasie powstała część fresków we wnętrzu świątyni oraz freski zewnętrzne. Budzi zdumienie znakomity stan fresków, które przez 400 lat były narażone na wpływ wiatru i niepogody. Na fresku zajmującym całą zachodnią elewację przedstawiony jest Sąd Ostateczny, przy czym grzesznicy wyobrażeni są w postaci Turków, którzy byli w czasach Stefana Wielkiego głównymi wrogami Mołda-wian. Na południowej elewacji dobrze zachowało się wyobrażenie tzw. Drzewa Jessego - drzewa genealogicznego Maiki Boskiej, według Izajasza wywodzącej się od Jessego, ojca Dawida, a także postać metropolity Grzegorza Rosca pochowanego w przedsionku.